Een essentiële olie (of etherische olie) is een vloeistof die in het algemeen gedistilleerd is uit de bladeren, stengels, bloemen, schors, wortels of andere elementen van een plant. Essentiële oliën, in tegenstelling tot het gebruik van het woord ‘olie’, voelen niet echt vettig en/of olieachtig aan. Essentiële oliën bevatten de ware essentie van de plant waar het uit ontgonnen is. Essentiële oliën zijn zeer geconcentreerd en een kleine hoeveelheid gaat geruime tijd mee.

Essentiële oliën zijn niet hetzelfde als parfum of parfumolie. Waar essentiële oliën afkomstig zijn van echte planten, zijn parfums en parfumolie kunstmatig gecreëerd of bevatten ze alvast kunstmatige stoffen en bieden daarbij niet de therapeutische voordelen die essentiële oliën wel bieden.

De samenstelling en de geur van essentiële oliën kunnen waardevolle psychologische en fysieke therapeutische voordelen bieden. Deze voordelen worden gewoonlijk bereikt door middel van inhalatie en toepassing op de huid in hun verdunde vorm.

Essentiële oliën worden vaak gebruikt door hen te verdunnen met een basis olie (bv. zoete amandelolie, abrikoospitolie, druivenpitolie) en deze vervolgens aan te brengen op de huid voor absorptie. Zorgvuldig inhaleren van de oliën kan ook therapeutisch nut bieden als de moleculen van de olie de longen binnendringen en geabsorbeerd worden in de bloedbaan.

Essentiële oliën kunnen sterk variëren in kwaliteit en prijs. De volgende factoren kunnen invloed hebben op de kwaliteit en de prijs van de olie: de zeldzaamheid van de plant, het land van oorsprong en teeltomstandigheden, het klimaat en de hoeveelheid olie die ontgonnen kan worden van de desbetreffende plant.

Het voordeel van fysieke toepassing van essentiële oliën die zijn aangebracht op de huid kan worden geabsorbeerd in de bloedbaan. De bestanddelen van essentiële oliën kunnen helpen bij gezondheid, schoonheid en hygiënische omstandigheden. Omdat essentiële oliën zo krachtig en geconcentreerd zijn, mogen ze nooit worden aangebracht op de huid in hun zuivere vorm.